ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೇ 02: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ (Not Satisfied)” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಟ್ರಂಪ್, ಇರಾನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಅತಿರೇಕದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಇರಾನ್ನ ಷರತ್ತುಗಳು:
ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿತ್ತು:
ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು: ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕು.
ನೌಕಾಪಡೆ ಹಿಂತೆಗೆತ: ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆ ಹೇರಿರುವ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಟ್ರಂಪ್, “ಇರಾನ್ ಶಾಂತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿಲ್ಲ, ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವೇ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆ ಬಿಗಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ ಇರಾನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಇರಾನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಯೋಜನೆ. ಇರಾನ್ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆದಿರುವುದು ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಸಾವು-ನೋವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸೈನಿಕರು ಕೂಡ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದೆಡೆ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅರಘ್ಚಿ ಅವರು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಬೆಂಬಲ ಕೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ (EU) ಕೂಡ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಅವಿಶ್ವಾಸವು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.